Bedri Spahiu
Data i miejsce urodzenia |
13 lipca 1906 |
---|---|
Data i miejsce śmierci |
11 stycznia 1998 |
Prokurator Generalny Albanii | |
Okres |
od 1944 |
Przynależność polityczna |
Komunistyczna Partia Albanii |
Minister edukacji | |
Okres |
od 11 kwietnia 1952 |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik | |
Następca | |
![]() |
Bedri Spahiu (ur. 13 lipca 1906 w Gjirokastrze, zm. 11 stycznia 1998 w Tiranie) – albański komunista, oficer i więzień polityczny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodził z ubogiej rodziny wyznania bektaszyckiego, był synem Sinana Spahiu. W dzieciństwie ojciec wyemigrował do Turcji wraz z synem, w Stambule Bedri ukończył szkołę prowadzoną przez Włochów[1]. W 1923 ukończył szkołę średnią w Szkodrze. W 1927 powrócił do Tirany, gdzie podjął naukę w szkole artylerii. Z uwagi na prowadzoną w szkole działalność wywrotową został z niej wyrzucony i uwięziony. Karę odbywał do 1935. Po uwolnieniu podjął pracę w handlu. Po agresji włoskiej na Albanię w 1939 wstąpił do Albańskiej Partii Faszystowskiej, w której działał do 1940. Po utworzeniu Komunistycznej Partii Albanii w listopadzie 1941 wszedł w skład Tymczasowego Komitetu Centralnego, kierującego działalnością partii. W imieniu partii zajął się organizowaniem ruchu oporu w rejonie Gjirokastry. W 1944 walczył w rejonie Gjirokastry z oddziałami niemieckiej 1 Dywizji Górskiej SS, wyróżniając się odwagą.
Po 1944 szybko awansował w strukturach władzy. Początkowo objął tekę ministra odbudowy, ale już w 1946 otrzymał awans na stopień generała-majora i objął stanowisko Prokuratora Generalnego, odpowiadając za organizowanie procesów pokazowych do sądzenia opozycji, a od 1948 także spraw sądowych dotyczących działaczy partyjnych wysokiego szczebla m.in. Koçiego Xoxe.
W 1952 objął stanowisko ministra edukacji i wicepremiera. Od 1945 deputowany do Zgromadzenia Ludowego (alb. Kuvendi Popullor) w 1948 znalazł się w jego prezydium.
Od 1948 był członkiem Komitetu Centralnego Albańskiej Partii Pracy. Po wygłoszeniu krytyki Envera Hodży na plenum KC w czerwcu 1955 został uznany za rewizjonistę. Dwa tygodnie później został zatrzymany, a następnie usunięty z partii i internowany wraz z rodziną w Elbasanie. Aresztowany 1 czerwca 1957. 18 kwietnia 1958 został skazany na 25 lat więzienia i konfiskatę majątku[1]. Karę odbywał początkowo w Kaninie koło Wlory, a od stycznia 1958 w Tiranie. Uwolniony z więzienia w październiku 1974, wkrótce potem został ponownie internowany w Selenicy, gdzie pozostawał do 10 maja 1990[1]. Po uwolnieniu zamieszkał w Tiranie.
6 czerwca 1991 na łamach pisma „Republika” Spahiu opublikował tekst, w którym przeprosił za swoje działania w czasie, kiedy pełnił urząd prokuratora i przyznał, że wstydzi się tego, co robił w przeszłości[2].
Był żonaty (żona Nedo), miał troje dzieci (dwóch synów i córkę)[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Bedri Spahiu: Pse e thërrisnim Enver Hoxhën kërriç? [online], ballikombetar.info, 2016 [dostęp 2020-12-29] (alb.).
- ↑ Blendi Fevziu: Enver Hoxha: The Iron Fist of Albania. I.B. Tauris, 2016. ISBN 978-0-85772-908-8.
- ↑ Zbardhet ditari i ish-Prokurorit të Përgjithshëm: Si ma nxiu jetën satani, Enver Hoxha! Nga zyrat e Komitetit Qendror te birucat e burgut të Kaninës [online], panorama.com.al, 2022 [dostęp 2023-02-28] (alb.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Kristo Frasheri: Historia e lëvizjes së majtë ne Shqipëri dhe e themelimit të PKSh-se 1878–1941. Tirana: 2006. ISBN 99943-909-3-7. (alb.).
- Owen Pearson: Albania in the Twentieth Century, A History: Volume III: Albania as Dictatorship and Democracy, 1945-99. Tauris, 2007. ISBN 1-84511-105-2. (ang.).
- Politycy Komunistycznej Partii Albanii
- Albańskie ofiary prześladowań komunistycznych 1944–1991
- Albańscy ministrowie edukacji
- Albańscy parlamentarzyści
- Internowani w Albanii
- Wicepremierzy Albanii
- Ludzie urodzeni w Gjirokastrze
- Politycy Albańskiej Partii Pracy
- Urodzeni w 1906
- Zmarli w 1998
- Żołnierze Armii Narodowo-Wyzwoleńczej
- Ludzie związani ze Stambułem
- Ludzie związani ze Szkodrą
- Ludzie związani z Tiraną
- Albańscy prokuratorzy generalni
- Politycy Albańskiej Partii Faszystowskiej